Wat zou een optimale behandeling kunnen zijn van perianale fistels bij de ziekte van Crohn? En wat zijn nieuwe ontwikkelingen binnen pouch-chirurgie bij colitis ulcerosa? Het proefschrift “Research in surgical treatment of inflammatory bowel disease: Rethinking dogmas” van Karin Wasmann geeft antwoord op deze, en veel andere vragen over de chirurgische behandeling van IBD.

De zorg voor inflammatoire darmziekten (IBD) in Nederland is van een hoog niveau en ook op Europees vlak doen we het goed. Toch is er met patiëntgerichte zorg nog veel winst te behalen. Dat is de stellige overtuiging van MDL-arts Marieke Pierik van Maastricht UMC+.

Leefstijlfactoren als bewegen, roken, slapen en stress houden verband met het risico op inflammatoire darmziekten (IBD) en het beloop van de aandoening. Dat blijkt uit het promotieonderzoek van Kim van der Sloot onder circa 700 patiënten met IBD.

Het darmmicrobioom is bij patiënten met inflammatoire darmziekten (IBD) anders van samenstelling dan bij gezonde mensen en ook anders dan bij mensen met het prikkelbare darmsyndroom (PDS). Aan het darmmicrobioom is ook te zien of iemand reageert op behandeling met vedolizumab. Dat ontdekte Valerie Collij tijdens haar promotieonderzoek.

Is aan de ontlasting te ontdekken of iemand een inflammatoire darmziekte (IBD) heeft, bijvoorbeeld door de geur? MDL-arts in opleiding Sofie Bosch deed er uitgebreid onderzoek naar onder leiding van MDL-arts dr. Nanne de Boer en kinder-MDL-arts dr. Tim de Meij.

De afgelopen twintig jaar is er een enorme vooruitgang geboekt in het ontrafelen van de genetische achtergrond van inflammatoire darmziekten (IBD). Genen blijken niet alleen een rol te spelen bij het ontstaan van IBD, maar ook bij de reactie op medicijnen. Volgens maag-darm-lever-arts (MDL-arts) in opleiding Michiel Voskuil is de tijd rijp voor het implementeren van een DNA-bepaling.

Welke nieuwe ontwikkelingen zijn er – of kunnen we op korte termijn verwachten – op het gebied van diagnostiek en monitoring van ziekteactiviteit bij inflammatoire darmziekten (IBD)?

In de literatuur zijn zo’n 240 DNA-afwijkingen bekend, die geassocieerd zijn met IBD. In haar promotie-onderzoek heeft Uniken Venema uitgezocht voor welke van deze genetische variaties ook daadwerkelijk een oorzakelijk verband met IBD is aangetoond. Uniken Venema: ‘Zo’n oorzakelijk verband kan bijvoorbeeld worden aangetoond met proefdieronderzoek of met celmodellen.

prof. David Heal (RenaSci Consultancy Ltd, UK) en drs. Dion Leiblum (Altrecht, Utrecht)

Kunnen IBD-patiënten die in remissie zijn veilig stoppen met anti-TNF of met immunomodulatoren als thiopurines en methotrexaat? Arts-onderzoeker Remi Mahmoud deed er promotieonderzoek naar. Bij het stoppen met anti-TNF stuitte hij op een ethisch dilemma: het geeft een kostenbesparing voor de maatschappij, maar de patiënt heeft een aanzienlijk risico op een opvlamming.